Kedi Beslenme ve İdeal Ağırlık

Fazla kilo, kedilerde en sık gözden kaçan sağlık sorunudur. Çünkü tüy, birkaç yüz gramı gizler. Oysa 4 kiloluk ideal ağırlığa sahip bir kedinin 5 kiloya çıkması, insanda 15-20 kilo fazlalığa denk gelir. Diyabet, eklem ağrısı, idrar yolu problemleri ve karaciğer yağlanması riski artar. İyi haber: obez kedi diyet programı doğru kurulduğunda sonuç nettir ve genellikle 4-6 ayda alınır.

Önce Durumu Ölçün: Vücut Kondisyon Skoru

Sadece tartı yetmez. Kas ve yağ oranını elle değerlendirmek gerekir. Yaygın kullanılan 9 puanlık ölçek şöyledir:

Skor	Ne hissedersiniz?	Yorum
1-3	Kaburgalar ve omurga belirgin, bel çok çukur	Zayıf, veteriner kontrolü gerekir
4-5	Kaburgalar hafif yağ altında hissedilir, yukarıdan bakınca bel girintisi var	İdeal
6-7	Kaburgaları bulmak için bastırmak gerekir, bel düzleşmiş	Fazla kilolu
8-9	Kaburga hissedilmiyor, karın sarkık, yürürken sallanıyor	Obez

Karın altındaki sarkık deri kıvrımı (primordial pouch) tek başına obezite göstergesi değildir. Kriter kaburgadır.

Adım Adım Kilo Verme Programı

Kediyi doğru tartın. Bebek tartısı ideal. Alternatif: taşıma kutusuyla birlikte tartıp kutunun ağırlığını çıkarın. 100 gram hassasiyet şart. Tarihi ve kiloyu bir deftere yazın.
Hedef ağırlığı belirleyin. Skor 6-7 ise mevcut kilonun yaklaşık %10-15'i, skor 8-9 ise %20-25'i fazla kabul edilir. 6 kiloluk obez bir kedide hedef genelde 4,5-5 kilo civarındadır. Hedefi tek seferde değil, 500 gramlık ara basamaklarla koyun.
Günlük kalori ihtiyacını hesaplayın. Dinlenme enerji ihtiyacı (RER) = 70 × (hedef kilo)^0,75. Pratik yaklaşım: hedef ağırlık başına yaklaşık 30-35 kcal. 4,5 kilo hedefi olan bir kedi için günde kabaca 150-180 kcal. Kilo vermesi için bu değerin %80'i ile başlanır.
Mamanın kalorisini okuyun. Paketteki "kcal/kg" veya "kcal/100 g" bilgisini bulun. Kuru mamalar genelde 350-420 kcal/100 g, konserveler 70-100 kcal/100 g. Ölçek bardağı yerine mutfak tartısı kullanın; bardak hatası %20'ye çıkabilir.
Mama tipini gözden geçirin. Yüksek protein, düşük karbonhidrat, orta-yüksek lif kombinasyonu tokluk hissini artırır. Islak mamanın su içeriği yüksek olduğu için aynı kaloriyle daha büyük porsiyon verirsiniz. Bu, aç kalma hissini azaltır ve idrar yoğunluğunu düşürerek mesane sağlığına da katkı sağlar.
Porsiyonu bölün. Günlük miktarı 3-5 küçük öğüne ayırın. Zamanlı otomatik kap veya bulmaca kaplar işe yarar. Mama arama oyunları (evin farklı noktalarına 5-6 küçük porsiyon saklama) hareketi artırır.
Hareketi programa yazın. Günde 2 kez 10 dakika oyun. Tüylü çubuk, lazer, kâğıt top. Dikey alan ekleyin: tırmalama kulesi, raf, pencere yatağı. Obez kedi hemen yorulur; kısa ve sık seans daha etkilidir.
Haftalık takip yapın. Güvenli hız: haftada vücut ağırlığının %0,5-1'i, yani 5 kiloluk kedide 25-50 gram. Ayda 200-400 gram kayıp mükemmeldir. 3 hafta boyunca hiç değişim yoksa günlük kaloriyi %10 azaltın.
Kontrol muayenesini atlamayın. Diyete başlamadan önce tiroid, böbrek ve kan şekeri değerleri bakılmalı. Kilo alımı bazen hipotiroidi veya ilaç yan etkisiyle ilgilidir. Yaşlı kedilerde kas kaybını yağ kaybından ayırmak için veteriner değerlendirmesi daha da önemlidir.
Hedefe ulaşınca durmayın. Kaloriyi kademeli olarak koruma seviyesine (yaklaşık 40-45 kcal/kg) çıkarın. Aylık tartımı sürdürün. Geri alım, kilo vermekten daha kolaydır.

Kedilerde ani ve sert kısıtlama tehlikelidir. Kalori aniden yarıya düşürülürse veya kedi 2-3 gün yemek yemezse hepatik lipidoz (karaciğer yağlanması) gelişebilir. Bu tablo ölümcül olabilir. Kilo verme her zaman kontrollü ve yavaş olur.

Sık Yapılan Hatalar

Kabı sürekli dolu tutmak. "Serbest besleme" obezitenin bir numaralı nedeni. Kedi gerçekten kendi kendini sınırlamaz.
Ödülleri saymamak. Günde 5 ödül maması rahatlıkla 40-50 kcal eder; bu, günlük ihtiyacın dörtte biridir. Ödül payı toplam kalorinin %10'unu geçmemeli.
"Light" yazısına güvenmek. Bazı diyet mamaları hâlâ yüksek kalorilidir. Karar paketin arkasındaki kc